کد خبر: 7272تاریخ انتشار : ۲:۴۰:۰۰ - یکشنبه ۲۷ فروردین ۱۳۹۶

حمیرا حسینی یگانه - روزنامه نگار

حمله به سوریه یا مقدمات جنگ سوم جهانی؟!

این روزها اظهارات مقامات امریکایی در مورد بشار اسد، ایران را هم نشانه رفته و سفیر امریکا در سازمان ملل تهدید کرده است که ممکن است شعله های آتش جنگ سوریه، دامن ایران را هم بگیرد. اما در این میان، جمهوری اسلامی بدون اعلام حمایت از بشار اسد در موضعی مسئولانه از سازمان ملل خواسته است تا هیاتی را مامور بررسی این حمله شیمیایی کند تا مشخص شود چه کسی عامل این جنایت علیه غیرنظامیان بی گناه شده است.

حمله به سوریه یا مقدمات جنگ سوم جهانی؟!

در حالی تحقیقات درمورد دخالت روسیه در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا یکی از بحث‌های داغ این کشور است، دونالد ترامپ از احتمال کاهش روابط با مسکو سخن می‌گوید تا شاید از این طریق بتواند اتهام نزدیکی با پوتین را از پرونده خود پاک کند.

طی هفته گذشته روابط واشنگتن و مسکو وارد فاز جدیدی شده و هر چند به نظر می‌رسید شاید سفر وزیر خارجه آمریکا به مسکو بتواند تحولی در روابط دو کشور داشته باشد، اما سایه ” بشار اسد” بر روابط دو کشور رقیب سنگینی می‌کند. وزیر خارجه آمریکا مهمان کاخ کرملین بود، اما این سفر هم نتوانست از شدت سردی روابط دو طرف بکاهد. این روزها بشار اسد موضوع مورد مناقشه دو کشور است و هر طرف سعی دارد با استفاده از اهرم‌های خود صحنه را تغییر دهد.  تغییری که نتیجه‌ای جز تخریب بیشتر سوریه و کشتار جمعی در این کشور به همراه نداشته و نخواهد داشت.

رئیس جمهوری جدید آمریکا از حمایت پوتین از اسد دلخور است و هر چند هفته پیش سخنگوی کاخ سفید در اظهاراتی روند صلح در سوریه را مغایر با بودن بشار اسد ندانست، اما تنها در کمتر از یک هفته واشنگتن تغییر نظر داد و موشک‌های این کشور توان هوایی سوریه را نشانه گرفت و بودن و نبودن اسد، ” قصاب سوریه” و ” مرد اهریمنی” ،  از اولویت‌های کاخ سفید شد.

ترامپ که تا پیش از این می‌خواست خود را سنگینی بار ناتو خلاص کند، این روزها از اهمیت این پیمان نظامی کشورهای غربی سخن گفته و از کشورهای عضو ناتو خواسته است برای پایان دادن به مخاصمه سوریه همکاری کنند. او که با دبیرکل ناتو دریک کنفراس خبری شرکت کرده بود ” کشتار غیرنظامیان بیگناه” را  بار دیگر ” وحشیانه” خواند.

ترامپ و هم پیمانانش این روزها در برابر معضلی قرار گرفته‌اند که تا پیش از این تلاش داشتند از ورود مستقیم به آن خودداری کنند. اینک پس از شش سال جنگ و درگیری و حوادث تلخ در سوریه، حالا دلسوزی برای کودکان کشته شده در حمله شیمیایی سوژه‌ای برای همکاری دوباره کشورهای عضو ناتو شده است. اعضایی که این روزها حتی برای تامین امنیت داخلی کشورهای خود نیز با مشکل رو به رو شده اند و هر از گاهی انفجاری و حادثه ای در گوشه ای در این کشورها فریاد مقابله با داعش را بلندتر می کند.

ترامپ به خوبی می داند که روسیه حاضر نخواهد بود تلاش چند ساله خود در دمشق را به حریف واگذارد و صحنه را برای قدرت نمایی امریکا ترک کند. شاید از این روست که این میلیارد تازه به سیاست رسیده تلاش دارد با تهدید به کاهش روابط پوتین را به پای میز مذاکره برای حل معضل سوریه بکشاند.
موضوعی که در مذاکرات چند ساعته سرگئی لاروف و رکس تیلرسون وزیر خارجه آمریکا به بحث گذاشته شد و حتی تیلرسون را مهمان ویژه کاخ کرملین کرد تا شاید بتواند، نظر مساعد پوتین را به عدم حمایت از بشار اسد جلب کند. امریکا تلاش دارد بدون در دست داشتن مدارک مورد قبول نهادهای بین المللی، دمشق را عامل بمباران شیمیایی ادلب بداند. اتهامی که نه بشار اسد، نه روسیه و ایران می پذیرند.

این روزها اظهارات مقامات امریکایی در مورد بشار اسد، ایران را هم نشانه رفته و سفیر امریکا در سازمان ملل تهدید کرده است که ممکن است شعله های آتش جنگ سوریه، دامن ایران را هم بگیرد. اما در این میان، جمهوری اسلامی بدون اعلام حمایت از بشار اسد در موضعی مسئولانه از سازمان ملل خواسته است تا هیاتی را مامور بررسی این حمله شیمیایی کند تا مشخص شود چه کسی عامل این جنایت علیه غیرنظامیان بی گناه شده است.

اما، آمریکا، فرانسه و انگلستان که این روزها در تلاشند سردی روابط گذشته را جبران کنند در یک اقدام هماهنگ، پیش‌نویس قطعنامه ای را تهیه کردند که درآن دولت بشار اسد می‌خواست توضیح دهد که ارتش آن کشور درزمان حمله چه فعالیتی داشته است. روسیه در حالی که ده کشور پیش نویس قطعنامه مربوط به همکاری دولت سوریه با تحقیقات در مورد حمله شیمیایی در خان شیخون در استان ادلب را تایید کرده بودند، وتو کرد و با استفاده از قدرتی که پیش ترها به او داده شده بود، تمام قد در مقابل ناتو ایستاد و نشان داد بشار اسد را در این میان تنها نمی گذارد. مسکو نیز همچون ایران، خواستاریک تحقیق بی‌طرفانه در مورد حمله شیمیایی به خان شیخون است. حمله ای که کارشناسان منطقه بر این باورند نمی توانسته از سوی ارتش سوریه که این روزها دست بالا در ادلب را دارد انجام شده باشد.

با حمله هوایی امریکا به ارتش سوریه، ترامپ در مورد سوریه هم نتوانست بر سر شعارهای انتخاباتی خود بماند و برخلاف وعده مقابله با داعش _ دشمن مشترک امریکا و روسیه – در اولین اقدام نظامی خود در کاخ سفید بشار اسد را نشانه رفت. همان بشار اسدی که پیش تر به نفوذ و قدرتش در سوریه اعتراف کرده و گفته بود که اگر آمریکا به بشار اسد حمله کند منجر به جنگ با روسیه و به عبارتی جنگ جهانی سوم خواهد شد! حال باید دید که آیا ترامپ و هم پیمانانش در ناتو به دنبال ایجاد جنگ سوم جهانی هستند یا حمله به نیروی هوایی سوریه بهانه ای تازه برای نیروی نظامی امریکاست تا  بار دیگر تجربه عراق و افغانستان را در بخش دیگری از خاورمیانه تجربه کند.
بی شک بحران سوریه به جز به رسمیت شناختن نقش قدرت های منطقه ای چون ایران و ترکیه و همکاری با آنها به نتیجه نخواهد رسید. حمله هوایی ترامپ به سوریه نه تنها نقشی در کاهش کشتار نیروهای غیرنظامی بی گناه ندارد بلکه بر بحرانی تر شدن و کور کردن این گره منجر خواهد شد. شاید بهتر باشد برای اولین گام، ناتو در جایگاه تازه اش عامل اصلی حمله شیمیایی را شناسایی کند تا معلوم شود مخالفان برقراری صلح و ثبات در خاورمیانه در سایه حمایت کدام کشورها قرار دارند و چه کسانی از ادامه جنگ در سوریه نفع می برند.

کلمات کلیدی :