کد خبر: 44238تاریخ انتشار : ۰:۵۶:۱۸ - شنبه ۱۰ آذر ۱۳۹۷

قدیر گلکاریان- استاد علوم سیاسی

سناریوی مخفی و خواب زمستانی ما!

در حالیکه دولت ترامپ به شدت سعی دارد چهره ایران را مخدوش سازد، فشارهای مضاعف خود را هم دو چندان کرده است. در همین حال سناریویی در جریان است که در پندار جهانی به نظر میرسد که دولت ایالات متحده آمریکا به راستی در صدد نابودی و مبارزه با تروریسم است. در روزهای گذشته تصمیم آمریکا در مورد اعلام جایزه برای دستگیری سه نفر از سران گروه تروریستی پ. ک. ک به مبلغ ۱۵ میلیون دلار در رسانه های منطقه ای به ویژه ترکیه جلب توجه کرد. اما در خوانش دقیق و دگرگونه ای از این تصمیم در مقایسه با عملکرد آمریکا، بوی شرارت دیگری به مشام میرسد که نباید در خواب سیاسی زمستانی مسئولان دامنگیرمان شود.

سناریوی مخفی و خواب زمستانی ما!

در حالیکه دولت ترامپ به شدت سعی دارد چهره ایران را مخدوش سازد، فشارهای مضاعف خود را هم دو چندان کرده است. در همین حال سناریویی در جریان است که در پندار جهانی به نظر میرسد که دولت ایالات متحده آمریکا به راستی در صدد نابودی و مبارزه با تروریسم است. در روزهای گذشته تصمیم آمریکا در مورد اعلام جایزه برای دستگیری سه نفر از سران گروه تروریستی پ. ک. ک به مبلغ ۱۵ میلیون دلار در رسانه های منطقه ای به ویژه ترکیه جلب توجه کرد. اما در خوانش دقیق و دگرگونه ای از این تصمیم در مقایسه با عملکرد آمریکا، بوی شرارت دیگری به مشام میرسد که نباید در خواب سیاسی زمستانی مسئولان دامنگیرمان شود. چراکه تمام رویدادهای ژئوپولیتیک دارای معنا و بر اساس اهداف مختلفی شکل می گیرند که به طور سیستماتیک دارای ارتباط مستقیم یا غیرمستقیم در حوزه‌های مورد نظر است.
در شرایطی که تحریم‌های غیر قانونی و غیر حقوقی با وجود اعتراف مجامع بین المللی و تأیید راستی آزمایی آژانس بین المللی انرژی اتمی باز هم از سوی آمریکا علیه ایران روا داشته می‌شود؛ اقدام به معافیت برخی کشورها از تحریم‌ها صرفاً فشار آن کشورها نبوده و در عین حال کاستن تنش از بازار جهانی نفت بوده که امروزه همین سیاست بازی آمریکا توانسته است عطش بازار حاصل از تحریم‌ها را کور کرده و نفت به باند ۵۰ تا ۶۰ دلار تنزل کند. از سوی دیگر در سوریه از شاخه کردهای سوری حمایت کرده و برای پ.ک.ک که سال‌ها هزینه کرده و به واسطه آن‌ها توانسته است بر ترکیه فشارهای مضاعفی را وارد آورد، به راحتی برای سرکردگانش جایزه می گذارد.
سناریوی پیچیده و مخفی در اینجاست که آمریکا با تحریم ایران به طور جدی بر وضعیت منطقه‌ای تأثیر منفی نهاده و بستر بروز تنش‌های ژئوپلیتیکی، اقتصادی و نظامی را فراهم می‌آورد. این تنش‌ها محدود به حوزه خاورمیانه و ایران نبوده و تا قفقاز جنوبی م‌یتواند ادامه داشته باشد. جنبش خیزشی تأثیرات ژئوپلیتیکی در خاورمیانه در میان مدت به سوی شرق گسترش خواهد یافت. تحریم ایران از یکسو، منفعل کردن روسیه از سوی دیگر به دلیل حمایت از ایران، آغاز فتنه در نزدیکی آزوف میان اوکراین و روسیه، تحریک اروپا و سازمان‌های بین المللی برای افزایش تحریم‌ها علیه روسیه، از جمله سناریویی است که می‌تواند دامی برای ترکیه نیز محسوب شود. با این تصور می‌توان دلیل اعلام جایزه برای سرکردگان گروه تروریستی پ.ک.ک از سوی آمریکا در منظر ترکیه را درک کرد.
ایالات متحده تلاش دارد نگرش مثبت جهانی را ضمن تلطیف ترکیه در مبارزه با تروریسم ایجاد کند. در حالکیه مدعی است، تنها در صورت خروج نیروهای ایران از سوریه و ریشه کن شدن داعش از سوریه خارج خواهد شد؛ با حمایت از شورشیان کرد سوری میدان معارضه را گرم نگه می‌دارد. ایالات متحده در طول زمان با سازمان‌های تروریستی مماشات و مراوداتی داشته است . زمانی از طالبان بر علیه روس‌ها استفاده کرد و پس از خاتمه مأموریت آن‌ها را از صحنه خارج ساخت ولی به عنوان معضل ریشه‌ای همچنان با واسطه حمایت می‌کند. القاعده همان سرنوشت را تجربه کرد و با کشته شدن اسامه بن لادن، القاعده در پس زمینه باقی ماند. نوبت به ایجاد گروه داعش رسید. این گروه در لوای اسلام، افکار و عملکرد افراطی و غیر انسانی را در قالب تروریسم جهانی به نمایش گذاشت و نتیجه آن کشته شدن صدها هزار انسان بیگناه شد. ایالات متحده اصرار دارد که گروه‌های حق طلب لبنانی، سوری، یمنی و سایر تشکل‌هایی که مثل حزب الله لبنان در کشور خودشان محبوبیت دارند به عنوان گروه‌های تروریستی قلمداد کرده و به زعم خود ایران را هم در حمایت از آن‌ها عامل اصلی تروریسم بین المللی جلوه دهد. در عین حال آمریکا با سیاه نمایی ایران تلاش دارد حامیان از ایران را در موضوع سوریه خلع ید کند. به طوری که یازدهمین دور مذاکرات دو روزه آستانه درباره سوریه که از روز چهارشنبه در پایتخت قزاقستان آغاز شده بود به گفته دی میستورا، نماینده ویژه سازمان ملل، مذاکرات بی‌هیچ دستاورد ملموسی به پایان رسید و حاصل آن چیزی نمی‌تواند باشد، جز فشار سیاسی بر تدوین کنندگان مذاکرات آستانه و همچنین دولت دمشق که به شدت در جمع و جور کردن شرایط است.

گفتنی است اردوغان رئیس جمهور ترکیه، بارها گروه‌های شورشی و کرد سوری موسوم به PYD-YPG  درسوریه را شاخه‌ای از گروه تروریستی پ.ک.ک می‌شمارد. پس دلیل اینکه آمریکا برای سه نفر از سران پ.ک.ک جایزه تعیین می‌کند، چیست؟
در حقیقت ایالات متحده با صرف ۱۵ میلیون دلار برای سران این گروه به شکلی دیگر در حمایت از گروه‌های تروریستی برمی‌آید. به جای پایان دادن به ترور سعی دارد انشقاقی در درون کردهای ترکیه ایجاد کرده و ضمن توجیه حمایت خود در سوریه، بخشی از رادیکال‌های دیگر را برای ایجاد آشوب در مناطق مختلف و فراهم آوردن خروج آنان از شمال عراق سیاست آشوب طلبی را ادامه دهد. تضعیف ایران به معنای آغاز بحرانی جدید در منطقه و رشد گروه‌های تروریستی است تا ضمن متأثر کردن ایران،  ترکیه و سپس کشورهای قفقاز جنوبی، آسیای مرکزی، زمینه تغییرات ژئوپلتیکی را فراهم بیاورد.
نتیجه اینکه، تحریم‌ها و برخورد دوگانه با پدیده تروریسم در منطقه برای رسیدن به اهداف دولت آنارشیست ترامپ جنبه‌های همپوشانی دارد. از آنجا که رادیکالیزاسیون و ترور، عمدتاً به دلیل شرایط زندگی منفی با همدیگر موازی حرکت می‌کننند؛ آغاز جریان بحران در مشروعیت در حکومت، ایجاد فشار اقتصادی و اعتراضات مختلف صنفی و کشیدن فعالان سیاسی و اجتماعی به خیابان‌ها، تنها پرده‌ای از سناریوی مخفی است. حال این تحریکات به هر نامی باشد مهم نیست. مهم آن است که دولت و ملت شرایط را به خوبی بازخوانی و درک کنند و مسئولان نظام نیز بجای شاخ و شانه کشیدن‌ها، استیضاح‌ها، بی‌اعتبار کردن‌ها و دچار خواب زمستانی سیاسی شدن، راهکار عملی برای رفع بحران اجتماعی- اقتصادی کشور پیدا کنند.

کلمات کلیدی :