کد خبر: 5864تاریخ انتشار : ۰:۵۰:۱۰ - سه شنبه ۱۷ اسفند ۱۳۹۵

ستاره صحرایی- کارشناس علوم سیاسی

مخالفان یا منتقدان دولت روحانی

بیکاری ، اعتیاد، کم آبی، آلودگی محیط زیست، فساد و ناکارآمدی دستگاه بوروکراسی و… همه موارد نشان از شرایط ناپایدار جامعه ایران دارد که می‌تواند مورد سوء استفاده منفعت جویان قرار گیرد وکشور را در وضعیت نابسامانی قرار دهد

مخالفان یا منتقدان  دولت روحانی

وجود مخالفان برای هر دولت نعمتی است که منجر به نظارت بر عملکرد دولت و همچنین زمینه رشد وپویایی دولت می‌شود. انتقاداتی که در چارچوب قانون و بر مدار اخلاق صورت گیرد، نه تنها دولت را قدرتمند می‌سازد، بلکه وجود رقبای قدرتمند زمینه شکل گیری فساد را در دستگاه‌های دولتی تا حد زیادی کاهش می‌دهد . هرگاه مخالفان در نقد از دولت از سازوکار قانونی بهرمند شوند انتقادهای سازنده کارساز خواهد بود. اما چنانچه از امکاناتی بهرمند شوند که متعلق به عموم مردم است، اما در راستای اهداف جناحی مورد استفاده قرار گیرد نقد سازنده به سوی تخریب تغییر مسیر می‌دهد که پیامدهای زیادی هم برای مخالفان و هم کسانی که مورد نقد واقع می‌شوند به همراه خواهد داشت. به عنوان مثال امروز صدا وسیما به تریبون مخالفان دولت تبدیل شده است . رسالت ومشروعیت خود را به عنوان رسانه بیطرف از دست داده است وخسارت جبران ناپذیری بر اعتماد مردم به عنوان سرمایه اجتماعی جامعه وارد نموده است. نکته‌ای که مورد غفلت واقع شده است اینکه تخریب دولت آن‌هم با شیوه‌ای غیر سیاسی و غیر اخلاقی دامان آن‌ها را نیز خواهد گرفت.  اصول‌گرایانی که رسماً با دولت وارد جنگ شده‌اند، از تاکتیک تخریب دولت بهره می‌برند تا رئیس جمهور یک دوره‌ای باشد،  هیچ گزینه شایسته‌ای در لیست انتخاباتی خود ندارند تا با روحانی رقابت نماید یا جایگزین مناسبی برای دولت تدبیر وامید و نماینده شایسته‌ای برای اصول‌گرایان مخالف دولت باشد.

با نزدیکتر شدن به انتخابات دوازدهمین دوره ریاست جمهوری و اجماع اصلاح طلبان و اعتدال‌گرایان بر کاندیدای واحد در انتخابات سال ۹۶، حمله تندروها و مخالفان بر دولت فزونی می‌یابد که نشان از آن دارد که هنوز به اجماع در مورد کاندیدای احتمالی نرسیده‌اند، و با چوب لای چرخ دولت گذاشتن سعی دارند زمینه بازگشت خود به قدرت را مهیا سازند. دلواپسانی که احتمال پیروزی خود را  ضعیف و حتی غیرممکن می‌دانند از هر ابزاری برای متقاعد ساختن روحانی جهت کناره‌گیری از قدرت تأکید می‌کنند و گاهی “رد صلاحیت” روحانی را مطرح می‌نمایند. ترس ناشی از دستاوردهای مشترک عرصه سیاسی که با اجماع اصلاح طلبان واصول‌گرایان حاصل شده در دوره بعد هم می‌تواند شکست سنگینی بر دلواپسان وارد نماید ومانع تحقق خواسته‌های دلواپسان قدرت شود.  مخالفان دولت روحانی ابزارهای قدرت بیشتری در اختیار دارند شورای نگهبان، رسانه و همراهی ارکان نظامی–امنیتی. جمیع این مخالفان تحرکات مختلفی علیه دولت شکل دادند تا دولت را از حضور مجدد در عرصه انتخابات منصرف نمایند وبا کمک رسانه‌های وابسته سعی کردند سیاست‌های خود را تحقق بخشند. با بزرگنمایی نقاط ضعف دولت وچشم پوشی از اقدامات دولت ، حمایت اجتماعی وسیاسی از دولت را به چالش بکشند. اینان امروز با نزدیک شدن به انتخابات ترفند دیگری در عرصه سیاسی برگزیدند و آن عدم رأی آوری روحانی یا کاهش چشمگیر آرای وی در انتخابات است. در مقابل حامیان دولت تلاش می‌‌کنند با ایجاد اعتماد و معرفی دستاوردهای دولت این سیاست‌ٔها را ناموجه و شکست خورده نشان دهند. بر تفوق عقلانیت و اولویت منافع ملی تأکید می‌نمایند وخردگرایی را در منش سیاسی خود به نمایش می‌گذارند. از جمله اقدامات مخالفان دولت شعارهایی هستند که در جهت تخریب دولت به‌کار می‌رود و بسیج توده‌ها با شعارهای پوپولیستی است که می‌تواند توده‌ها را علیه وضعیت موجود به‌ویژه در حوزه اقتصادی که چندان مطلوب نیست برانگیزد. مخالفانی که  شعارهای پوپولیستی خود را ناجی جامعه از شرایط موجود معرفی می‌نمایند و با دستاویز قرار دادن حقوق‌های نجومی ، برجام، حذف یارانه‌ها، مسکن مهر، ضعف برخی از وزرای کابینه و تأثیر آن بر زندگی مردم به عوامفریبی متوسل می‌شوند و با تأکید بر روزمرگی زندگی به دولت و دستاوردهای آن حمله می‌کنند. کافی است کاندیدایی به زبان عوام ونیازهای روزمره سخن بگوید و آن را به ناکارآمدی دولت مربوط سازد. اگر دولت وحامیان وی نتوانند در معرفی دستاوردهای دولت در حوزه‌های مختلف به دفاع برخیزند و انتقادها در عرصه عمومی را مدیریت نمایند، زمینه فعالیت و انتقاد مخالفان منفعت طلب گسترده‌تر می‌شود. دولت باید با صداقت برنامه‌ها و چالش‌های پیش رو را برای مردم بازگو کند و از محدودیت‌ها وممنوعیت‌ها پرده بردارد تا مردم به‌ویژه گروه‌های محروم و فرودست جامعه در فرصت باقی مانده هم دستاوردهای دولت را بشناسند و هم قدرت تصمیم گیری را تقویت و به شیوه‌ی عقلانی عمل نمایند. مخالفان روحانی به این امر واقفند که هدف از تخریب دولت صرفاً به شخص روحانی بر نمی‌گردد بلکه شامل همه گروه‌ها واشخاصی است که به حمایت از دولت تدبیر و امید پرداخته‌اند تا با ترویج جامعه تک صدایی به یکه تازی در میدان سیاست وقدرت بپردازند، شهروندان را به نادیده گرفتن دستاوردهای دولت ترغیب نمایند ودر فکر بدیلی برای روحانی باشند و تا بدانجا پیش رفته‌اند که چندین کاندیدا را برای سال ۹۶ وارد عرصه انتخابات نمایند. با شدت گرفتن مخالفت‌ها، دولت وحامیان دولت باید تدبیر نموده و از عملکرد خود دفاع نمایند وتلاش کنند تا آثار برجام را برای مردم واقشار مختلف جامعه روشن کند و منفعت عمومی وملی آن را معرفی و برجسته نمایند. همچنین مشخص نمایند برای مردم در ۴ سال آینده چه برنامه‌ای دارند و مردم شاهد چه تغییراتی در زندگی خود خواهند بود . گفتگوی دولت با گروه‌های اجتماعی و اقشار تهیدست جامعه راه را بر مخالفان وشعارهای پوپولیستی آن‌ها خواهد بست.

تشکیل ائتلاف‌های جدیدی چون جمنا با هدف شکست دولت روحانی وکسب قدرت است. ائتلاف‌های درون گفتمان اصول‌گرایی در جهت تقابل با اصلاح طلبی است، گفتمانی که هنوز آنقدر قدرتمند نیست که بتواند بر گفتمان اصلاح طلبی پیروز شود اما در قالب مخالفانی که منفعت ملی را در راستای منافع جناحی خود  معنا می‌کند و بر طبل ناکار آمدی دولت می‌کوبد و به‌جای نقد به تخریب دولت و ترور شخصیت روی می‌آورد. این چرخش به‌سوی تخریب بیش از تأثیر منفی بر دولت این گفتمان را با بحران و عدم ثبات و ریزش حامیان مواجه می‌سازد . روش تخریب گونه‌ای که سعی دارد با سواری گرفتن از موج پوپولیسم آنچه در سال ۸۴ اتفاق افتاد را در راستای منافع خود سوق دهد. با چنین رویکردی وحدت و انسجام را با چالش جدی روبرو می‌نماید. مخالفانی که قادر به رقابت در عرصه سیاسی بر مدار قانون نیستند، شیوه‌ای بر می‌گزینند که برای جامعه و نظام سیاسی می‌تواند خطر آفرین باشد. چنین رویکردی به انتخابات و رقابت سیاسی، رسالت سیاسی و تاریخی اصلاح طلبان را در شرایط موجود سنگین می‌کند. شناخت راهبرد و استراتژی کسانی که در جهت تخریب دولت روحانی از بیت المال و امکانات مالی و رسانه‌ای فراوان در داخل کشور بهره می‌برند از اولویت‌های سیاست‌گذاران اصلاح طلب است. آنچه در سال ۹۲ اتفاق افتاد بازی خردمندانه رهبران جنبش اصلاح طلبی بود که علیرغم محدودیت‌های فزاینده رقابت سازنده را برای مردم به نمایش گذاشت و منفعت ملی را مقدم بر هر هدف سیاسی دانست. امری که با واکنش اقلیت تمامیت خواه مواجه شد که طی این چهار سال از هیچ شیوه‌ای برای محدود کردن و ممانعت فعالیت اصلاح طلبی دریغ نکرده است و اکنون سعی دارد با بهره برداری از چالش‌‌های موجود به مصادره آرای مردم برای خود با روش‌های غیرعقلانی وغیر اخلاقی بپردازد. نتیجه اینکه سپهر سیاسی ایران در انتخابات ۹۶ عرصه رقابت مصلحت جویان و عاقلان عرصه سیاسی واجتماعی کشور است که با بحران‌های مختلفی روبرو است : بیکاری ، اعتیاد، کم آبی، آلودگی محیط زیست، فساد و ناکارآمدی دستگاه بوروکراسی و… همه موارد نشان از شرایط ناپایدار جامعه ایران دارد که می‌تواند مورد سوء استفاده منفعت جویان قرار گیرد وکشور را در وضعیت نابسامانی قرار دهد و هزینه سنگینی بر جامعه تحمیل نماید. حفظ انسجام و وحدت در مقابل دلواپسان مصلحت جو ومنفعت طلب می‌تواند مانع بزرگتر شدن شکاف اجتماعی و سیاسی شود. عدم انسجام گروه‌های سیاسی حامی دولت می‌تواند با تنش آفرینی دلواپسان همراه باشد و به کنترل شرایط یا شکل دهی افکار عمومی جامعه در راستای اهداف خود منجر شود. بهترین کار در شرایط موجود معرفی یا اجماع بر کاندیدای واحد و تعیین اصول کلی و چارچوب مشخص برای انتخابات آینده است تا منافع ملی توسط بازیگران عرصه سیاسی تآمین وتضمین گردد.

 

کلمات کلیدی :