کد خبر: 49644تاریخ انتشار : ۲۳:۰۶:۵۸ - چهارشنبه ۲۲ اسفند ۱۳۹۷

محمدرضا حسینی- روزنامه‌نگار

موریانه‌هایی که ریشه ما را می‌زَنَند

این روزها چنان شاهد کشف فساد هستیم که گویی نفت و گاز است که در مقیاس‌های باورنکردنی کشف می‌کنیم.

موریانه‌هایی که ریشه ما را می‌زَنَند

این روزها چنان شاهد کشف فساد هستیم که گویی نفت و گاز است که در مقیاس‌های باورنکردنی کشف می‌کنیم.
البته هرچه جلوتر می‌رویم این موضوع هم عادی می‌شود و باز پس از مدتی شاهد کشف محیرالعقول دیگر هستیم. یک ماراتن نفس‌گیر اعجاب انگیز مانند مسابقات المپیک که در آن رقیبان با تمام وجود در پی ارتقاء رشته مورد نظر و ثبت رکورد جدید به نام خود هستند.
آنچه از اخبار رسمی و غیررسمی استنباط می‌شود این موضوع است که پتانسیل بالای فساد در اقتصاد هم اکنون ایران آنچنان پرمایه است که رقابت برای رکوردشکنی در اندازه‌های به مراتب بزرگتر از آنچه که فکر می‌کنیم مهیا شده است. همین ایام بدون هیچ شک و شبهه‌ای شاهد رکورد شکنی‌های شگفت آورخواهیم بود و به نظر می‌رسد فساد در ایران آن گونه که برخی خوشبینانه فکر می‌کنند موردی یا یکی دوتا نیست، بلکه ابعاد و حجم آن بیانگر این موضوع است که این توده سرطانی بسیار پیشرفت کرده و شکل سازمان‌یافته به خود گرفته است.
فساد آسیب‌های زیادی به اقتصاد، اخلاق و نظام اجتماعی می‌زند. وقتی از فساد بحث می‌شود موضوع رشوه به میان می‌آید که یکی از عوامل اصلی ایجاد فساد است. وقتی از رشوه صحبت شود عاملان رشوه یعنی هم رشوه دهنده و رشوه‌گیر مطرح می‌شوند. برخی افراد که متصدی مسئولیتی هستند با گرفتن رشوه‌های کلان موجب به وجود آمدن فسادهای چند هزار میلیارد تومانی شدند که امروزه فسادها به ارقام میلیارد یورویی تبدیل شده. این مسئله می‌تواند منجر به کم‌رنگ شدن اخلاق اجتماعی و در نتیجه افول و سقوط سرمایه اجتماعی بشود. این موضوع در جابجایی هنجارها با ناهنجاری‌ها موثر است.
فساد اگر نظام‌مند شود و چنانچه دولت و حکومت به شدت با آن مبارزه نکند تا ریشه آن خشکانده شود، به مرور به یک الیگارشی مهلک مالی تبدیل می‌شود. اقتصاد، سیاست و اجتماع را به ورطه نابودی می‌کشاند. شکاف‌های اجتماعی افزایش می‌یابد، فاصله اقشار محروم از طبقه جدید نوکیسه الیگارشی مالی زیاد می‌شود. تراکم تبعیض و بی‌عدالتی ناشی از فساد که روان جامعه را به هم بریزد می‌تواند همراه با خشم و گرفتن انتقام، ناآرامی‌های اجتماعی ایجاد کند.
ضربات اجتماعی و اقتصادی فساد، ویرانگر است. آخرین فساد و اختلاسِ افشا شده، فساد پتروشیمی با گردش مالی بیش از شش و نیم میلیارد یورو بود که به عبارتی می‌شود نود و نه هزارمیلیارد تومان، یا نود و نه تریلیون تومان. با این مبلغ می‌شد ۱۴ هزار  کیلومتر راه‌آهن ساخت یا می‌شد ۵۴۰  هزار کلاس درس ساخت یا حقوق ۷۱ میلیون کارگر را پرداخت کرد، مجموعاً چند نفر اختلاس‌گر از این مبلغ سود خواهند برد؟ با پرداختن به این موضوع شاید یکی از عوامل مهم در کندی پیشرفت و توسعه کشور هم مشخص شود و هم این‌که چگونه سرمایه‌های ملی نابود می‌شوند؟ آیا هرگز از خود پرسیده‌ایم این مبلغ بزرگ در چه بازه زمانی اختلاس شده و این اختلاس چگونه و بر اساس چه مکانیسمی انجام گرفته؟ آیا بدون سازمان‌دهی و باری به هرجهت و به اصطلاح در خلاء اتفاق افتاده؟ کشف این ساز و کار و افراد دخیل در آن و این که به کجاها وصل بوده‌اند، مهمتر ازخود موضوع است. انتظارمی‌رود مسئولین قوه قضا در این خصوص اقدامات لازم را همراه با اطلاع‌رسانی عمومی انجام دهند.
عاقبت اینکه خودفریبی بیماری خطرناکی است! فساد تبدیل به یک واقعیت در جامعه امروز ایران شده، موردی یا سازمان یافته یا نظام مند، تفاوتی ندارد. به هر جهت وجود دارد. فساد به صورت فرسایشی و کشنده می‌تواند بنیان‌های زندگی اجتماعی را همانند موریانه‌ای که درخت را از پای در می‌آورد از بیخ  و بن براندازد. تنها راه مقابله با آن مبارزه قاطع مسئولان و تصمیم‌گیران و همه اقشار مردم است، به ویژه افشای آن توسط مطبوعات و پیگیری و به سرانجام رساندن آن به نفع مردم توسط دولت و حکومت است.

کلمات کلیدی :